पूर्वराष्ट्रपतिलाई राजनीति गर्न संविधानले रोक्दैन : प्रचण्ड

शिब कुमार ढकाल|
बेलायत

नेपालका पूर्वप्रधानमन्त्री तथा नेकपा माओवादी केन्द्रका अध्यक्ष पुष्पकमल दाहाल ‘प्रचण्ड’ले पूर्वराष्ट्रपति विद्या देवी भण्डारीलाई सक्रिय राजनीतिमा फर्किने बाटो आफूले सहज पारेको दाबी गरेका छन्।

बिहीबार विराटनगर विमानस्थलमा सञ्चारकर्मीहरूसँग कुरा गर्दै उनले पूर्वउपराष्ट्रपति नन्दबहादुर पुनलाई पार्टी राजनीतिमा ल्याएपछि भण्डारीका लागि पनि मार्ग खुलेको बताएका हुन्।
“मैले उपराष्ट्रपतिजीलाई सक्रिय राजनीतिमा ल्याइसकेपछि त्यसले प्रत्यक्ष वा परोक्ष रूपमा विद्याजीलाई पनि ढोका खोलिदिएको छ,” प्रचण्डले भने।

संविधान र राजनीतिक व्याख्या

प्रचण्डले नेपालको संविधान वा कानुनले पूर्वराष्ट्रपति तथा उपराष्ट्रपतिलाई राजनीति गर्न रोक नलगाउने उल्लेख गरे।
उनका अनुसार, अन्तर्राष्ट्रिय अभ्यासमा पनि धेरैजसो मुलुकमा पूर्वराष्ट्रपति वा पूर्वप्रधानमन्त्रीहरू पुनः सक्रिय राजनीतिमा फर्किएका उदाहरण प्रशस्त छन्।

तर, भण्डारीलाई निर्वाचित गराएको नेकपा एमालेले भने भिन्न धारणा राख्दै उनको पार्टी सदस्यता नवीकरण नगर्ने निर्णय गरिसकेको छ। पार्टी नेतृत्वको भनाइमा, राष्ट्रपति पदमा पुगिसकेका व्यक्तिले पुनः दलगत राजनीतिमा फर्किनु उपयुक्त हुँदैन।

चीन भ्रमणपछि विवाद

प्रचण्डका अनुसार भण्डारीको हालसालैको चीन भ्रमणपछि एमालेभित्र विवाद चर्किएको छ। उनका अनुसार, सदस्यता नवीकरणदेखि चीन भ्रमणसम्मका गतिविधि प्रारम्भमा एमाले अध्यक्ष केपी शर्मा ओलीकै सहमतिमा भएका थिए। तर भ्रमणपश्चात् मतभेद देखिएको उनले बताए।

“विद्याजीलाई सदस्यता दिने र चीन भ्रमणमा जाने निर्णय दुवै ओलीकै सहमतिमा भएको थियो। तर भ्रमणपछि के कारणले विवाद बढ्यो भन्ने कुरा अस्पष्ट छ,” उनले भने।

अनिश्चित भविष्य

पार्टी सदस्यता नवीकरण नहुँदा विद्या भण्डारीको राजनीतिक भविष्यबारे प्रश्न उठिरहेका छन्। उनको आगामी रणनीति (प्लान–बी) के हुन्छ भन्ने विषयमा प्रचण्डले आफूलाई जानकारी नभएको बताए।
“हाल विद्याजीसँग प्रत्यक्ष सम्पर्क भएको छैन,” उनले भने, “तर जनतामा सरकारप्रतिको असन्तोष बढ्दै गएकोले राजनीतिक समीकरणमा परिवर्तन आउने सम्भावना रहन्छ।”

विद्या देवी भण्डारी सन् २०१५ मा नेपालको पहिलो महिला राष्ट्रपति निर्वाचित भएकी थिइन्। अहिले उनको राजनीतिक भूमिकाबारे पुनः बहस सुरु भएको छ।