यमपञ्चकको प्रारम्भ काग तिहारबाट, आजै धनवन्तरी जयन्ती मनाइँदै

कुसुम शर्मा
नेसनल प्रेस कोर्पोरेसन(एन पी सि),बेलायत

बेलायत,  कार्तिक २, २०८२ —हिन्दू धर्मावलम्बीहरूले आज कार्तिक कृष्ण त्रयोदशीका दिन श्रद्धा र भक्तिपूर्वक काग तिहार तथा धनवन्तरी जयन्ती मनाउँदै छन्। पाँच दिनसम्म चल्ने यमपञ्चक पर्वको पहिलो दिनको रूपमा मनाइने काग तिहारलाई सन्देशवाहक पक्षी कागको सम्मान र कृतज्ञताको प्रतीक मानिन्छ।

पौराणिक मान्यताअनुसार कागलाई यमराजका दूतका रूपमा पूजा गरिन्छ, जसले मृत्यु र जीवनका सन्देशहरू बोकेर ल्याउने विश्वास रहिआएको छ। आजको दिन बिहानै घरआँगनमा कागका लागि अन्न र मिठाई राख्ने, पूजा गर्ने र घरको समृद्धिको कामना गर्ने परम्परा रहिआएको छ।

यसै दिन आयुर्वेदका प्रवर्तक भगवान् धनवन्तरीको जन्मजयन्ती पनि मनाइन्छ। धार्मिक विश्वासअनुसार समुन्द्र मन्थनका क्रममा भगवान् धनवन्तरी अमृत र जडीबुटीका साथ प्रकट भएका थिए। उहाँलाई “देवताका चिकित्सक” तथा आयुर्वेदका जनकका रूपमा सम्मान गरिन्छ।धनवन्तरी जयन्तीका अवसरमा देशभर आयुर्वेदिक चिकित्सालय र संस्थानहरूले विशेष कार्यक्रम आयोजना गर्दै परम्परागत औषधि र उपचार प्रणालीको महत्वबारे जनचेतना फैलाउने गरेका छन्।

काग तिहार र धनवन्तरी जयन्तीको संयुक्त उत्सवले मानव र प्रकृतिबीचको सहअस्तित्व, सन्देश, स्वास्थ्य र सद्भावको प्रतीकलाई स्मरण गराउँछ।