‘विद्या भण्डारीको सक्रिय राजनीतिमा पुनरामगन सकारात्मक’: खनाल

पूर्वप्रधानमन्त्री तथा नेकपा एकीकृत समाजवादीका सम्मानित नेता झलनाथ खनालले पूर्वराष्ट्रपति विद्यादेवी भण्डारी एमालेको सक्रिय राजनीतिमा फर्केको विषयलाई सकारात्मक रूपमा लिएको बताएका छन् । साथै उनले भण्डारीको पुनरागमनले एमालेलाई सही दिशामा ल्याउन, पार्टीलाई सही ढंगले रुपान्तरित गर्न र नेपालको कम्युनिस्ट आन्दोलन एकताबद्ध गराएर कम्युनिस्ट आन्दोलनको विकास र प्रभावको चुलीमा पुर्‍याउन सकारात्मक भूमिका खेल्न सक्ने बताए ।‘यो भयो भनेमात्र दुई–दुई पटक राष्ट्रपति भएको व्यक्ति राजनीतिमा आएको अर्थ लाग्न सक्छ’, खनालले भने ।

प्रस्तुत छ, भण्डारीको राजनीतिमा सक्रियता र एकीकृत समाजवादीभित्रको लफडाबारे नेता खनालसँग गरेको संक्षिप्त कुराकानी-

अध्यक्ष माधव नेपालदेखि नेतृ रामकुमारी झाक्रीसम्मका मुद्दा नेकपा एकीकृत समाजवादीमा पेचिला बनेका छन् तर यहीवेला सुरु भएको केन्द्रीय सचिवालय बैठक बस्दै स्थगित हुँदै आएको छ । किन यस्तो भइरहेको छ ?

पार्टीको जारी केन्द्रीय सचिवालय बैठक पार्टीभित्रका आन्तरिक सवालमा केन्द्रित छ । त्यसमध्ये पार्टी अध्यक्ष माधवकुमार नेपालमाथि अख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोगले मुद्दा दर्ता गरेको सन्दर्भमा पनि बैठकमा सामान्य छलफल गरेका छौँ ।छलफलमा सचिवालयका विभिन्न सदस्यले बोल्ने क्रम जारी नै छ । सबैले बोलिसकेपछि ठोस निर्णय गरौँला तर अहिले कुनै निर्णयमा पुगिसकेका छैनौँ । योबिचमा केही साथीको स्वास्थ्य अवस्थाका कारण केही दिन बैठक स्थगित गर्नुपरेको हो, अरु कुनै कारण छैन ।

अध्यक्षमाथिको मुद्दा एकातिर छँदैछ, अर्कोतिर रामकुमारी झाक्रीको अभिव्यक्तिले पार्टीमा तरङ्ग पैदा गरेको छ । यो पार्टीमा किन एकपछि अर्को कचिङ्गल थपिँदै गएको हो ?

अहिले हाम्रो पार्टीसामु विभिन्न किसिमका चुनौती आइरहेका छन् । यही क्रममा पार्टी अध्यक्षमाथि मुद्दा पनि आएको हो । यो विषय निकै गम्भीर र संवेदनशील कुरा हो । यसमा हाम्रो सिङ्गो पार्टी संवेदनशील र चिन्तित बनेको छ । अब के गर्ने भनेर निर्णय पनि गर्नुपर्नेछ । त्यसैको छलफलमा पनि रहेकाले छलफलबाटै निष्कर्ष निकाल्छौँ ।

अर्कोतर्फ रामकुमारी झाक्रीले एउटा कार्यक्रममा जुन कुरा बोल्नुभएको छ, उहाँले बोलेका कुरामा चर्चा र चिन्ता प्रकट पनि भएको छ । त्यो विषय पनि सचिवालय वा पार्टीको नेतृत्व तहमा छलफल गरेर टुङ्गोमा पुर्‍याउनुपर्छ ।

रामकुमारीलाई पार्टीले स्पष्टीकरण सोधिसकेको भनिएको छ नि ?

अहिलेसम्म स्पष्टीकरण सोधिएको भनेर बाहिर चर्चा भए पनि मैले थाहा पाएको छैन । सम्भवतः स्पष्टीकरण पनि लिएको छैन होला । त्यसैले स्पष्टीकरण लिने भन्दा पनि पार्टीले सम्बन्धित व्यक्तिसँग बुझेर समाधान गर्नुपर्ने हुन्छ ।

रामकुमारीले बोलेको तपाईं स्वयंले पनि सुन्नुभयो होला । नेतृत्वमाथि यस्ता अभिव्यक्तिहरू किन आउँछन् र यो परिस्थितिजन्य घटना, नियत वा वास्तविकता के हो ?

उहाँले बोलेका कुराहरूमध्ये बढी चर्चामा आएको एउटा शब्द छ । त्यो शब्दमा टिकाटिप्पणी पनि धेरै भयो र अनावश्यक शब्द नै भयो भन्ने छ । तर के प्रसङ्गमा कसरी यस्ता कुरा बोलियो भनेर सम्बन्धित व्यक्तिलाई नै बोलाएर समग्रमा बुझ्नुपर्ने आवश्यकता म देख्छु । गल्ती, कमजोरी के भएको हो ? आलोचना–आत्मालोचना गरेर विषयलाई समाधान गर्नुको विकल्प छैन ।

एउटा अनुशासित पार्टीको नेताले आफ्नै नेतामाथि प्रयोग गरेको त्यस्तो शब्द र शैली त जायज मानिँदैन नि ?

शब्द र शैलीलाई लिएर धेरै मानिसले आपत्ति जनाएको अवस्था छ । त्यो कसलाई भनेको हो ? माधव कमरेडलाई भनेको हो कि अरु कसैलाई भनिएको हो भनेर उहाँबाटै सुन्नुपर्छ भनेको हो ।

पार्टीले स्पष्टीकरण सोधे पनि तपाईं र महासचिव घनश्याम भुसाल रामकुमारीको बचाउमा लाग्नुभएको भनेर पनि कतिपयले भनिरहेका छन्, वास्तविकता के हो ?

होइन, अहिलेसम्म त्यसबारेमा केही पनि छलफल नै भएको छैन । उहाँले ‘मलाई कारबाही गरियो भनेको कुरा बाहिर आएको छ । कसले स्पष्टीकरण सोधेको हो ? मलाई कुनै पत्र कसैले पनि दिएको छैन । के हो ?’ भनेर एउटा लिखतपत्र हामीलाई पठाउनुभएको छ ।

अध्यक्षको सवालमा तपाईंले पनि गम्भीर र चिन्ताजनक विषय भन्नुभयो । मुद्दाकै विषयलाई लिएर अध्यक्षको राजीनामाको विषय पनि उठ्ने गरेको छ, सचिवालयमा यसबारेमा कसरी छलफल भइरहेको छ ?

यो विषय यसै पनि धेरै नै गम्भीर विषय हो । किनभने यो हाम्रो पार्टीको विषयमात्र होइन, नेपालको प्रधानमन्त्री भएको व्यक्तिलाई पहिलो पटक यस प्रकारको आरोप लागेको छ र मुद्दा दर्ता भएको छ । यो कुरालाई यसै पनि हामीले गम्भीरतापूर्वक लिएर छलफल गर्नुपर्छ र निष्कर्षमा पुग्नुपर्छ ।

सचिवालयमा यसबारेमा कुनै व्यक्ति विशेषले टिकाटिप्पणी गर्ने भन्दा पनि सामूहिक र पार्टीगत रूपले नै धारणा बनाएपछि बाहिर बोलौँ भनेर समझदारी भएको छ । त्यो समझदारीभन्दा बाहिर गएर मैले पनि बोल्न मिल्दैन ।

धेरैले माधव नेपाललाई नैतिकताको सवालमा उदाहरण दिने गर्छन् । समकालीन नेताहरूमा उहाँ बेदागी नेता पनि हुनुहुन्थ्यो । यस्तो पृष्ठभूमिमा अहिले अध्यक्ष पदबाट राजीनामा गर्न किन चाहिरनुभएको छैन, जबकि रामकुमारीले पनि रुपन्देहीमा त्यही कुरा त उठाउनुभएको हो नि ?

यसबारेमा साँच्चै भन्नुपर्दा त्यो ढंगको दोहोरो छलफल नै भएको छैन । सचिवालय बैठकमा वक्ताहरूले आ–आफ्नो कुरा राख्दै जानुभएको छ । धारणा राख्ने क्रम सकिने विन्दुमा पुगेको छ । हामी दुईतीन जना बोल्न बाँकी छौँ । बाँकीले पनि बोलिसकेपछि निष्कर्ष आउँछ । सचिवालयले एउटा निष्कर्ष निकाल्नुपर्छ । सचिवालयले निष्कर्ष निकालेन भने स्थायी कमिटी वा केन्द्रीय कमिटीमा पनि छलफल गरौँ भनेर जान सकिन्छ । त्यसैले अहिले नै यही निष्कर्ष आउँछ भन्न सकिँदैन ।

अध्यक्षमाथि मुद्दा छ, नेतृ रामकुमारीको अभिव्यक्ति एकातिर छ, विद्यार्थी र युवा संगठनमा पनि लफडा नै छ । यो लफडा नै लफडाको शृङ्खला पार्टीमा कहिलेसम्म चल्छ ?

तपाईंले भनेबाहेकका अरु पनि लफडा होलान् । ती सबै लफडा हल नगरी पार्टीलाई प्रस्ट वैचारिक राजनीतिक सिद्धान्तको आधारमा हाँक्ने दृढसङ्कल्प सिर्जना नगरेसम्म पार्टीलाई रुपान्तरण, विस्तार र सुदृढ गर्ने काम गर्न सक्दैनौँ । त्यसैले हाम्रा लागि अहिलेको चुनौती यी सबै लफडाहरूलाई समग्रतामा समाधान गर्नुपर्ने नै छ । समाधान गरेर व्यवहारमा देखाउनैपर्छ, अरु विकल्प छैन ।

नेकपा एमालेको राजनीतिमा पूर्वउपाध्यक्ष तथा पूर्वराष्ट्रपति विद्यादेवी भण्डारीको पुनरागमन भएको छ । यो विषयलाई नेपालको कम्युनिस्ट आन्दोलन श्रीवृद्धिका पक्षबाट हेर्दा कस्तो देखिन्छ ?

सामान्यतया राष्ट्रपतिको जिम्मेवारी सम्हालिसकेका व्यक्तिले सक्रिय राजनीतिमा आउने कि नआउने भन्ने प्रश्न अलि अघिसम्म प्रश्न बन्थे तर अब त्यो विषय प्रश्न नबन्ने भइसक्यो । विद्या भण्डारीले एमालेको सक्रिय राजनीतिमा आउने घोषणा गरिसकेकाले अब अरु विषय एमालेकै हुनपुग्यो । त्यसमा हामीले बाहिरबाट टिकाटिप्पणी गर्न आवश्यक रहेन । तर नेकपा एमालेलाई सही दिशामा ल्याउन, त्यो पार्टीलाई सही ढंगले रुपान्तरित गर्न र नेपालको कम्युनिस्ट आन्दोलन एकतावद्ध गराएर फेरि एकपटक नेपालको कम्युनिस्ट आन्दोलन विकास र प्रभावको चुलीमा पु¥याउनका यी घटनाक्रमहरूले सकारात्मक भूमिका खेल्न सकुन् । यो भयो भनेमात्र दुईदुई पटक राष्ट्रपति भएको व्यक्ति राजनीतिमा आएको अर्थ लाग्न सक्छ ।

तपाईंको आशय भण्डारीको पुनरागमनले नेपालका कम्युनिस्ट पार्टी एकीकृत हुन मद्दत गर्छ भन्ने हो ?

धेरै मलाई बोल्न नलगाउनुस् । म केवल यो घटनालाई अहिले सकारात्मक लिन्छु ।

Source : ratopati.com