कुसुम शर्मा
यूके नेपाल प्रेस
2 November 2026
बेलायत – बेलायत सरकारले पहिले नै देशमा आइसकेका हजारौँ विदेशी केयर वर्करलाई स्थायी बसोबासका लागि १५ वर्ष कुर्नुपर्ने प्रस्ताव फिर्ता लिएको छ। गृहमन्त्री शबाना महमुदले सोमबार संसद्मा सार्वजनिक गरेको संशोधित आप्रवासन नीतिअनुसार मे २०२५ अघि बेलायत आएका, वार्षिक कम्तीमा २५ हजार पाउन्ड आम्दानी गर्ने र भिसाका सर्त पालना गरेका योग्य केयर वर्करले पाँच वर्षमै इन्डेफिनिट लिभ टु रिमेन (ILR) का लागि आवेदन दिन सक्नेछन्। यस निर्णयबाट केयर वर्कर र उनीहरूका आश्रितसहित करिब दुई लाख ८२ हजार मानिसलाई राहत पुग्ने सरकारी अनुमान छ।
तर सरकारले समग्र आप्रवासन नीतिमा कडाइ गर्ने योजना भने कायम राखेको छ। प्रस्तावित ‘Earned Settlement’ प्रणालीअन्तर्गत अधिकांश आप्रवासीका लागि स्थायी बसोबासको सामान्य योग्यता अवधि पाँच वर्षबाट बढाएर १० वर्ष पुर्याइनेछ। वार्षिक कम्तीमा ५० हजार २७१ पाउन्ड आम्दानी गर्ने निश्चित वर्गका कामदार, चिकित्सक, नर्स र शिक्षकजस्ता दक्ष सार्वजनिक सेवाका कर्मचारीले पाँच वर्षमै आवेदन दिन सक्ने व्यवस्था प्रस्ताव गरिएको छ। उच्च आम्दानी भएका तथा ग्लोबल ट्यालेन्टजस्ता विशेष भिसामा रहेका व्यक्तिका लागि तीन वर्षको बाटो प्रस्ताव गरिएको छ।
शरणार्थी र अनियमित मार्गबाट बेलायत प्रवेश गर्नेहरूका लागि अझ लामो अवधि प्रस्ताव गरिएको छ। सरकारी पुनर्वास योजनामार्फत आएका शरणार्थीले पाँच वर्षपछि स्थायी बसोबासका लागि योग्य हुन सक्नेछन् भने अन्य शरणार्थीका लागि काम वा अध्ययनको अवस्थाअनुसार १० देखि २० वर्षसम्मको अवधि प्रस्ताव गरिएको छ। साना डुंगामार्फत अनियमित रूपमा प्रवेश गरेका व्यक्तिका लागि यो अवधि २० वर्ष र काम वा अध्ययन नगर्नेका लागि ३० वर्षसम्म पुग्न सक्नेछ।गृहमन्त्री महमुदले नयाँ नीति निष्पक्षता र बेलायती समाजमा आप्रवासीको योगदानमा आधारित रहेको बताएकी छन्। स्थायी बसोबास प्राप्त गर्न आपराधिक अभिलेख, अंग्रेजी भाषाको दक्षता, कर तथा सरकारी दायित्व र राष्ट्रिय बिमा योगदानजस्ता मापदण्डलाई पनि महत्त्व दिइनेछ। ILR प्राप्त भएपछि व्यक्तिले बेलायतमा अनिश्चितकालसम्म बस्न र काम गर्न पाउँछन्।
सरकारको निर्णयले राजनीतिक विवादसमेत निम्त्याएको छ। विपक्षी कन्जर्भेटिभ पार्टीका क्रिस फिल्पले केयर वर्करसम्बन्धी निर्णयलाई सरकारको नीतिगत ‘यू–टर्न’ भन्दै आलोचना गरेका छन् भने रिफर्म यूकेका नेता नाइजेल फराजले यसलाई अपर्याप्त बताएका छन्। अर्कोतर्फ, लेबर पार्टीका केही सांसद, ट्रेड युनियन र केयर क्षेत्रका प्रतिनिधिले पहिल्यै बेलायत आएर काम गरिरहेका कर्मचारीलाई लामो अनिश्चिततामा नराख्ने निर्णयको स्वागत गरेका छन्। बेलायतको सामाजिक हेरचाह क्षेत्र विदेशी कामदारमा उल्लेखनीय रूपमा निर्भर छ। स्किल्स फर केयरका अनुसार इंग्ल्यान्डको स्वतन्त्र केयर क्षेत्रमा कार्यरत कर्मचारीमध्ये करिब एकतिहाइ विदेशी नागरिक छन्। कम पारिश्रमिक, कठिन कार्यपरिस्थिति र कर्मचारी अभावका कारण यस क्षेत्रमा अन्तर्राष्ट्रिय जनशक्तिको भूमिका महत्वपूर्ण रहँदै आएको छ। त्यसैले स्थायी बसोबाससम्बन्धी नियमले आप्रवासीको भविष्य मात्र होइन, बेलायतको हेरचाह सेवाको जनशक्ति व्यवस्थापनमा पनि प्रभाव पार्न सक्नेछ।
नयाँ नीतिले निश्चित सर्त पूरा गर्ने केयर वर्करलाई राहत दिएको भए पनि अन्य धेरै आप्रवासीका लागि स्थायी बसोबासको बाटो लामो र थप सर्तयुक्त बन्ने देखिएको छ। प्रस्तावित व्यवस्थाको वास्तविक प्रभाव भने अन्तिम आप्रवासन नियम, कार्यान्वयन मिति र पहिले नै बेलायतमा रहेका व्यक्तिका लागि लागू हुने संक्रमणकालीन प्रावधान स्पष्ट भएपछि निर्धारण हुनेछ।
सम्पादकीय स्पष्टता: यो २ नोभेम्बर २०२६ मा सार्वजनिक गरिएको सरकारी नीतिगत घोषणामा आधारित समाचार हो। सबै प्रस्ताव तत्काल लागू भइसकेका कानुन होइनन्। पाँच वर्षको व्यवस्था पनि सबै केयर वर्करलाई स्वतः लागू हुने होइन; आगमन मिति, आम्दानी, भिसा अनुपालन र अन्य योग्यता सर्त पूरा गर्नुपर्छ।
Edinburgh, UK
info@uknepalpress.com